Cuối năm ngoái, một chủ nhà vùng Thảo Điền nhắn tôi sau khi nhận nhà được hai tháng. Ông ấy không phàn nàn về chất lượng mà chỉ nói một câu: Anh qua xem giúp tôi, tôi không biết đứng ở đâu trong căn nhà này. Câu đó khiến tôi nhận ra mình đã xem nhẹ điều cốt lõi nhất khi thi công nội thất trọn gói. Tôi là một kiến trúc sư nội thất có 12 năm kinh nghiệm, nhận thi công trọn gói các căn biệt thự tại TP.HCM. Tôi từng bàn giao hơn 30 công trình từ 200m2 đến 1000m2. Thế mà bài học từ Thảo Điền dạy tôi nhiều hơn tất cả những năm làm nghề. Thật lòng mà nói, sau vụ đó tôi không dám nhận thêm bất kỳ hợp đồng trọn gói nào nếu chưa nắm rõ nếp sinh hoạt của người sẽ sống trong căn nhà. Bởi vì #keyword# không chỉ là xây tường, lắp đèn, mà là dựng nên một nơi họ thuộc về.
Bản vẽ thông gió đẹp nhưng gió không biết đường vào nhà
Ở công trình đó, tôi đến nhà gia chủ vào một buổi chiều đầu hè. Ông ấy dẫn tôi lên phòng khách, mở máy lạnh và nói: máy chạy công suất tối đa mà phòng vẫn nóng hầm hập. thi công nội thất biệt thự trọn gói kiểm tra bản vẽ thiết kế và nhận ra lỗi của mình. Bản vẽ thể hiện các cửa sổ rất thoáng nhưng tôi chỉ quan tâm đến thẩm mỹ của cửa, quên mất cần xác định hướng gió tự nhiên của khu đất. Căn biệt thự quá dài, gió chỉ vào được tầng một rồi không thể lên các tầng trên. Tôi có thống kê sơ bộ, 70% căn biệt thự tôi làm đều mắc lỗi thông gió chéo. Chẳng hạn căn biệt thự tôi làm ở quận 2, sáu tháng sau khi bàn giao gia chủ kêu trời nóng. Tôi buộc lòng phải đục thêm một ô gió trời ngay giữa cầu thang, nối thông từ mái xuống. Mất thêm hai tuần sửa chữa và chi phí phát sinh làm tôi phải tự bù. Từ đó, tôi có nguyên tắc bất di bất dịch: trước khi đặt mua vật tư, tôi dành một buổi sáng đứng tại công trường để quan sát hướng gió và ghi chép cẩn thận vào sổ tay. Nghe qua thì có vẻ dễ, nhưng nó giúp tôi tránh được hàng loạt cuộc gọi than phiền.
Công thợ giỏi không thay được một lớp sơn lót đúng cách
Một sai lầm nữa tôi từng mắc khiến tôi phải cúi đầu xin lỗi trước mặt chủ nhà. Thời tôi mới nhận việc, tôi thường giao hết khâu sơn cho đội thợ, nghĩ sơn lót chỉ là màng chống thấm phụ. Ai trong nghề cũng biết quy trình sơn lót hai lớp, nhưng sơn dày mỏng thế nào, đợi bao lâu giữa hai lớp thì chẳng mấy thợ để tâm. Kết quả là sau sáu tháng, tường bong tróc từng mảng ở những góc sát cửa sổ vì độ ẩm tích tụ. Tôi có con số đau lòng: 80% biệt thự tôi phải xử lý lại trong năm đầu đều xuất phát từ lỗi sơn lót vội vàng. Thợ có tay nghề giỏi đến mấy, cũng không thể cứu một lớp sơn lót phun quá mỏng. Hiện tại tôi thay đổi hoàn toàn: tôi không cho thợ sơn nếu chưa đo độ ẩm tường bằng máy đo điện tử cầm tay, chỉ số phải dưới 18% mới cho sơn. Tôi soạn một biên bản kèm số liệu cho chủ nhà, lưu lại ảnh chụp mọi vị trí kiểm tra để khi có khiếu nại còn có tài liệu đối chiếu. Cách này tốn thêm mười lăm phút cho mỗi căn biệt thự, nhưng nó giảm hẳn số lần tôi phải quay lại sửa lỗi.
Khi gia chủ nói thích đèn vàng thì họ không có nghĩa là đèn ốp trần
Câu chuyện ánh sáng này nhớ mãi. Một gia chủ nữ ở khu Nam Sài Gòn căn dặn tôi phải chọn đèn vàng cho cảm giác ấm cúng. Tôi đồng ý và chọn hết đèn âm trần ánh vàng theo đúng catalog tôi vẫn hay dùng. Khi bàn giao nhà, bà dạo một vòng rồi tỏ vẻ thất vọng: sao không có cảm giác như khách sạn. Ngay lúc đó tôi hiểu ra vấn đề: khi khách hàng nói thích đèn vàng, họ muốn sự lung linh, chứ không phải đèn âm trần chiếu sáng đều một kiểu. Tôi đã hiểu sai hoàn toàn ý khách và bỏ qua việc thử ánh sáng theo từng khu vực. Kể từ vụ đó, mỗi khi chốt đơn đèn, tôi hẹn gia chủ một buổi tối tại nhà mẫu, bật tất cả các loại đèn đã chọn và yêu cầu họ ngồi lại ba mươi phút cảm nhận từng góc nhìn, từng khoảng sáng. Tôi thống kê sau hai năm thay đổi: 90% gia chủ hài lòng với hệ thống đèn mình chọn. Còn mười phần trăm kia là người đổi ý giữa chừng.
Hợp đồng trọn gói không bao giờ trọn nếu bỏ quên công năng hằng ngày
Đến đây tôi muốn nhắc lại bài học lớn nhất, đó là câu chuyện thói quen sinh hoạt. Hồi mới hành nghề, tôi làm đúng theo từng chi tiết trong bản vẽ, không bỏ sót một đường ống, một vị trí ổ điện. Nghe thì chuyên nghiệp, nhưng tôi quên rằng bản vẽ do tôi vẽ, còn người sống trong nhà là họ. Có một gia đình có người già, các hành lang đều thiếu tay bám, gia đình tự tìm thợ lắp thêm. Có nhà có trẻ nhỏ, ổ điện tôi đặt thấp theo bản vẽ nhưng người mẹ lúc nào cũng đứng ngồi không yên vì sợ con chạm vào. Còn một biệt thự khác, cửa phòng ngủ quá nặng, bà vợ có vóc dáng nhỏ phải gọi thợ gắn thêm tay nắm. Tất cả những lỗi này đều không nằm trong bản vẽ nhưng chúng nằm ngay trong nếp sinh hoạt thường ngày. Do đó từ giờ, tôi dành ít nhất ba giờ để ngồi với gia chủ ở chính không gian họ đang sống, vừa uống trà vừa hỏi họ sinh hoạt từng giờ ra sao. Sáng họ thức lúc mấy giờ, trưa ai về nhà, tối họ xem tivi ở phòng nào, có vật nuôi nào không, bếp có dùng thường xuyên. Những câu hỏi tưởng chừng vu vơ đó, mới chính là dữ liệu để tôi vẽ ra một căn nhà thực sự để ở. Tôi không bảo thiết kế không cần, bản vẽ vẫn là nền tảng không thể thiếu, nhưng cái hồn của một căn biệt thự nằm ở đây. Nếu bạn sắp ký hợp đồng trọn gói cho biệt thự của mình, đừng chỉ xem bản vẽ rồi gật đầu. Hãy dành thời gian ngồi với người sẽ thi công, chia sẻ tất cả những gì bạn làm mỗi ngày. Một bản hợp đồng trọn gói đúng nghĩa phải tính đến cả cách bạn thở trong ngôi nhà đó. Nếu một nhà thầu bảo bạn rằng bản vẽ đẹp là xong, thì tôi khuyên bạn nên tìm người khác. Bởi tôi từng tin điều đó, và tôi đã phải xin lỗi gia chủ ở Thảo Điền chỉ vì điều đó.